ผู้เชี่ยวชาญแฉนิสัย “ทหารอียิปต์” อยู่ในอียิปต์เป็นอภิสิทธิชน มองไทยกำลังพัฒนา บังคับไม่ได้ ชี้เรียกร้องค่าเสียหายให้ระยองยาก

รายการ “เรื่องลับมาก (NO CENSOR)” ออกอากาศทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 14.20 – 15.00 น. ทางเนชั่นทีวี ช่อง 22 วันนี้ (15 ก.ค.) “ดร. เสรี วงษ์มณฑา” เปิดใจสัมภาษณ์ “ศ.ดร.จรัญ มะลูลีม” อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์ และ “อ.ศราวุฒิ อารีย์” ผู้อำนวยการศูนย์มุสลิมศึกษาสถาบันเอเชียศึกษา จุฬาฯ กรณีทหารอียิปต์และครอบครัวคณะทูตซูดานเข้ามาทำไมในเมืองไทย มาแล้วเกิดอะไรขึ้น

อียิปต์มาทำไม?

อ.ศราวุฒิ : “เป็นคำถามที่สังคมไทยก็รอคำตอบ ผมก็ติดตามข่าว สังเกตเส้นทางการบินของกลุ่มทหารอียิปต์ ผมคิดว่าน่าสนใจ การเดินทางทหารอียิปต์เป็นภารกิจทางการทหาร มีเป้าหมายตรงนั้น ถ้าดูเส้นทางการบินก็น่าสนใจ เพราะทหารกลุ่มนี้บินจากอียิปต์ แล้วมาแวะที่ยูเออี ซึ่งเป็นเส้นทางการบินที่เป็นปกติ ถ้าไม่บินแวะยูเออี ก็ต้องมาที่โดอากาต้าร์ แต่สำคัญกว่านั้นคือยูเออี เป็นประเทศที่มีสัมพันธ์แนบแน่นกับอียิปต์ จากนั้นเขามาที่ปากีสถาน ซึ่งเป็นประเทศที่ทหารปกครองมายาวนาน เขามีความสัมพันธ์ทางทหารกับอียิปต์เขาเป็นประเทศมุสลิมเหมือนกัน”

ทำไมต้องมาไทย?

อ.ศราวุฒิ : “คิดว่าไทยเป็นประเทศทางผ่าน เป้าหมายหลักของเขาคือประเทศจีน ที่ไปอู่ตะเภาเชื่อว่าเขาได้รับสิทธิพิเศษ เนื่องจากเป็นเครื่องบินทางการทหาร การลงที่สนามบินสุวรรณภูมิคงไม่ใช่ เขาคงได้รับสิทธิพิเศษลงที่อู่ตะเภา”

ในข่าวเขามาถึงแล้วไม่ยอมให้ตรวจ สันนิษฐานได้มั้ย?

อ.ศราวุฒิ : “ผมคิดว่าอียิปต์ทหารเป็นกลุ่มคนที่ค่อนข้างมีอิทธิพล เป็นกลุ่มคนพิเศษ ถ้าดูประวัติศาสตร์การเมืองอียิปต์ นับตั้งแต่การปฏิวัติจนปัจจุบัน ล้วนแล้วแต่มีรัฐบาล มีผู้นำทางการทหารปกครองประเทศ ไล่ตั้งแต่รัฐมนตรีคนแรก มาถึงประธานาธิบดีคนปัจจุบัน ทั้งสี่คนเป็นนายทหาร และกลายเป็นผู้นำประเทศทั้งนั้นเลย”

เขาใหญ่มานาน เขากร่างมั้ย?

อ.ศราวุฒิ : “ก็คิดว่าน่าจะสรุปอย่างนั้นได้ เพราะในประเทศเขา เขามีอิทธิพลทางการเมือง เขามีตำแหน่งในการบริหารประเทศ และคุมอิทธิพลทางเศรษฐกิจของอียิปต์เกือบทั้งหมด ฉะนั้นคนกลุ่มนี้ถ้าในประเทศเขา เขาเป็นอภิสิทธิชน พอเขามาประเทศไทยหรือประเทศไหนๆ ที่มองว่าไม่สูงกว่าเขา ก็คงคล้ายๆ ประเทศกำลังพัฒนาเหมือนกัน คิดว่าเราคงไม่สามารถไปบังคับเขาได้”

สถานทูตอียิปต์บอกว่าเป็นการสื่อสารคลาดเคลื่อน เขาตรวจแล้วจากอียิปต์ ฟังขึ้นมั้ย?

ศ.ดร.จรัญ : “ถ้าพูดจริงๆ ก็เหมือนข้อแก้ตัว อียิปต์กับเรามีสัมพันธ์กันยาวนาน”

ศ.ดร.จรัญ มะลูลีม อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์
ศ.ดร.จรัญ มะลูลีม อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์

ระยองเสียหายหนัก อียิปต์เขารับผิดชอบอะไรได้บ้าง?

อ.ศราวุฒิ : “คนที่เราเจอ และมาประเทศไทยค่อนข้างเป็นคนกร่าง ประเด็นปัญหาวันนี้คือเราพบว่ามีทหาร 1 คนติดเชื้อ ไปเดินห้างสร้างความวุ่นวาย เราก็ไม่ทราบว่าเขาจะมาแพร่เชื้อมากน้อยแค่ไหน หรืออาจจะไม่ไปแพร่เชื้อเลย อียิปต์ต้องเข้าใจว่ามีกลุ่มคนที่เป็นทหาร คนกลุ่มนี้ค่อนข้างมีฐานะเป็นนักธุรกิจระดับบน มีฐานะร่ำรวย”

ศ.ดร.จรัญ : “เวลาพูดถึงอิสลาม เวลามีข่าวเขาไปลงอ่างถ้าเขาเป็นคนมุสลิม ถ้าเป็นจริงนะ ส่วนใหญ่จะไม่พูดถึงเรื่องนี้ เพราะเรื่องนี้เขาค่อนข้างเคร่งครัด”

ทหารรู้ตัวหรือยังว่าคนไทยโกรธเขามาก?

อ.ศราวุฒิ : “น่าจะรับทราบ ผมเชื่อว่าทางสถานทูตอียิปต์ก็คงรับทราบ เขาถึงขอโทษมาถึงสังคมไทย เขาคงทำดีที่สุด เพียงแต่ว่าทหารต้นทางเขาจะทราบเรื่องรับรู้ ตระหนักถึงความสำคัญเรื่องนี้หรือไม่ ผมไม่แน่ใจ ผมคิดว่าประเทศไทยควรแจ้งเรื่องนี้อย่างเป็นทางการให้รัฐบาลอียิปต์รับทราบ ว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ และไม่อยากให้เกิดขึ้นอีกในอนาคต”

ระยองเสียหายเยอะเลย เรื่องนี้เรียกร้องค่าเสียหายได้มั้ย?

อ.ศราวุฒิ : “เรื่องนี้ยาก เพราะเขามาเนื่องจากภารกิจด้านการทหาร เขาคงขออนุญาตผู้รับผิดชอบในประเทศไทยเรียบร้อยแล้ว แต่สิ่งที่เสียหายคือเขาออกไปจากโรงแรม หน่วยงานประเทศเราที่ดูแลเรื่องนี้ก็มีส่วนต้องรับผิดชอบเหมือนกัน ถ้าเกิดการระบาดอีกครั้ง อันเนื่องมาจากสาเหตุตรงนี้ ผมคิดว่าถึงตอนนั้น เราคงต้องทำอะไรสักอย่าง เพื่อเรียกร้องความเสียหายที่เกิดจากประเทศอียิปต์”

ทหารฝืนสิ่งที่เป็นข้อตกลง เขาควรถูกลงโทษมั้ย?

อ.ศราวุฒิ : “ผมคิดว่าเรื่องนี้ ทหารทำผิดกฎควรรับผิดชอบ ทางการอียิปต์ต้องเอาเรื่องนี้มาพิจารณาจริงจัง เพื่อไม่ให้เป็นตัวอย่าง”

คิดไงที่คนไทยโกรธแล้วบอกว่าจะไปเอามัมมี่มา?

ศ.ดร.จรัญ : “คนไทยนึกถึงอียิปต์คงนึกได้สองอย่างคือมัมมี่กับพีระมิด ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญของเขา เมื่อเขาทำผิดพลาด ควรได้ของรักและหวงแหนมา (หัวเราะ) เหมือนทวงคืนพระนารายณ์ (หัวเราะ)”

ซูดานมาทำไม?

ศ.ดร.จรัญ : “ซูดานพวกเราไม่ค่อยคุ้นเคย แต่จริงๆ เป็นประเทศมีความสำคัญ เพราะเป็นประเทศที่ค้นพบน้ำมัน และซูซานเป็นประเทศที่ใหญ่อันดับ 2 ของอเมริกา มีพื้นที่ติดกับ 9 ประเทศ ทั้งที่ติดทะเลและไม่ติดทะเล มีเหมืองแร่ มีเหมืองทองอะไรหลายอย่าง แต่ตอนไม่แยกซูดานเหนือ ซูดานใต้ น้้ำมันจะอยู่ซูดานใต้มากกว่า แล้วน่าสนใจ นักศึกษาไทยอยู่ที่นี่ 700 กว่าคน นักเรียนทุนหมดเลย แล้วอยู่มหาวิทยาลัยแอฟริกาสอนภาษาฝรั่งเศสด้วย 3 เราก็มีความสัมพันธ์กับซูดานยาวนานเหมือนกัน ก่อนหน้ามีสถานเอกอัครราชทูต เมื่อ 3 ปีที่ผ่านมา ซูดานใช้นักธุรกิจมานานพอสมควร”

เขาไม่ได้อยู่เมืองไทยเหรอ ทำไมถึงมีการเดินทางเข้ามา?

ศ.ดร.จรัญ : “ทูตอาจอยู่เมืองไทย แต่ลูกเดินทางกลับมา อยากบอกว่าตอนมีเหตุการณ์การระเบิดที่ซานติก้า ครั้งนั้นมีสาวซูดานมาเที่ยวและเสียชีวิตคนนึง ผมจำได้เพราะญาติพี่น้องมารับศพกลับ เขาไม่เคยมาเมืองไทยเลย มาแล้วเจอโศกนาฎกรรม ความสัมพันธ์กับไทยถ้ามองในด้านการศึกษา เขาเอาคนไทยเข้าไปเรียนรองๆ จากอียิปต์”

สถานการณ์โควิดซูดานเป็นยังไง?

ศ.ดร.จรัญ : “ที่เสียชีวิตเพราะโควิดก็ 400 กว่าคนแต่ที่ติดเชื้อก็ประมาณหมื่นกว่าคน มากกว่าเราเยอะ แต่เขาน้อยกว่าอียิปต์”

ในข่าวบอกว่าตรวจเจอตั้งแต่สนามบิน ทำไมปล่อยเข้ามา?

อ.ศราวุฒิ : “อันนั้นก็เป็นสิ่งที่ทางการไทยต้องปรับปรุง เพราะมีการตรวจเจอเชื้อแล้วก่อนมาถึงประเทศไทย คนอย่างนี้ถึงแม้จะมีเอกสิทธิ์ทางการทูต ไม่สามารถให้เข้ามาในประเทศไทยได้”

ศ.ดร.จรัญ : “น่าสนใจนะ ผู้บัญชาการทางทหารสหรัฐฯ มา เราสามารถไปตรวจใกล้ชิด ถึงขั้นแหย่จมูก แต่ทำไมอียิปต์เราเผลอ ผมเรียกว่าเป็นความพลั้งเผลอมากกว่า พูดง่ายๆ คือนึกช้าไปหรือเปล่า”

หรือทหารสหรัฐฯ ไม่กร่างเท่าอียิปต์?

ศ.ดร.จรัญ : “ก็น่าสนใจเหมือนกัน เนื่องจากเขาไม่ยอม แต่ทหารสหรัฐฯ ยอมตั้งแต่ลงจากเครื่องบินเลย ทำทุกอย่าง ทั้งใส่หน้ากากทุกอย่าง”

อียิปต์แถลงแล้ว แต่ซูดานยังเงียบเพราะอะไร?

ศ.ดร.จรัญ : “เท่าที่ดู ทูตเขาเป็นสุภาพสตรี แต่ที่ว่าสามีไปรับลูกสาวก็ส่วนสามี เรื่องนี้คิดว่าแรงกดดันต้องออกมาเหมือนที่อียิปต์ออกมาแถลง เขาน่าจะรู้เรื่องโควิดดีแต่ไม่รู้พลาดพลั้งไปแค่ไหน การตกใจของคนไทย เป็นการตกใจแบบรวมหมู่มาก”

อียิปต์ตอนนี้เป็นยังไง?

อ.ศราวุฒิ : “คนติดเชื้อสะสมเกือบแสนแล้ว แต่รายวันติดเชื้อเกือบพันคน ก็น่าเป็นห่วงเหมือนกัน ผมคิดว่าปัญหาเรื่องโควิดของอียิปต์คือทางการไม่สามารถรับมือได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้การแพร่เชื้อมีจำนวนมากขึ้น ทำให้เป็นปัญหาในภาคตะวันออกกลาง”

ทำไมกล้าส่งคนมานอกประเทศ?

อ.ศราวุฒิ : “ผมคิดว่าเขามีภารกิจทางการทหาร วันนี้สหรัฐฯ ไม่ได้เป็นมหาอำนาจหนึ่งเดียวในภูมิภาคตะวันออกกลาง มีจีน รัสเซีย อียิปต์เองภาพที่เราเห็นเขามีความแนบแน่นกับสหรัฐ แต่เมื่อวันนี้มีมหาอำนาจหลายขั้ว อียิปต์ก็พยายามสร้างความสัมพันธ์ทางทหารกับมหาอำนาจอื่นๆ ฉะนั้นเขาจึงติดต่อสัมพันธ์กับรัสเซีย อีกหน้าก็พยายามสนิทชิดเชื้อกับประเทศจีน”

เขาไปซื้ออาวุธหรือเปล่า?

อ.ศราวุฒิ : “ส่วนหนึ่งก็น่าจะใช่ เขามีความสัมพันธ์เรื่องการข่าว พัฒนาอาวุธอะไรต่างๆ”

เขาจะมาอีก 8 ลำ เขาจะมาทำไม?

อ.ศราวุฒิ : “ผมก็ไม่ได้ติดตามเรื่องคณะทหารที่จะเข้ามาอีก 8 ลำ อาจเป็นเครื่องบินพาณิชย์ขนคนไทยมาหรือเปล่า ไม่มีข้อมูล แต่ถ้าเป็นเครื่องบินทางทหารที่มาไทยเพื่อจอดแวะพัก เราต้องสร้างมาตรการไม่ให้นายทหารหรือลูกเรือออกมาเดินหรือมีปฏิสัมพันธ์กับสังคมไทย เพราะถึงแม้สถานการณ์โควิดของไทยจะดีวันดีคืน เราไม่มีคนติดเชื้อมาเกือบ 2 เดือนแล้ว แต่สถานการณ์ในโลกมันแตกต่าง วันนี้โควิดในสหรัฐฯ ยุโรป ตะวันออกกลางยังซีเรียสอยู่ ฉะนั้นสถานการณ์อย่างนี้ ไม่ว่าจะมีเครื่องบินจากที่ไหน ได้รับเอกสิทธิ์อย่างไร มาตรการของไทยควรเข้มงวด ไม่ให้คนที่มาจากนอกประเทศเข้ามาแล้วใช้ชีวิตปกติในประเทศไทยง่ายๆ เพราะเรื่องนี้มันเป็นเรื่องเสี่ยง ไทยเราพยายามแก้ปัญหานี้มายาวนาน เราใช้ต้นทุนไปเยอะมาก เจ้าหน้าที่รับผิดชอบมาตรการควบคุมโควิดต้องทำงานอย่างหนัก และต้องให้ความสำคัญเรื่องนี้เป็นอย่างยิ่ง ตอนนี้เราเห็นชัดเจนสังคมไทยเป็นห่วงและเป็นกังวลเรื่องนี้เป็นอย่างมาก”

ทางสถานทูตซูดานควรออกมาแสดงความรับผิดชอบยังไง?

ศ.ดร.จรัญ : “ซูดานยังไม่ได้ออกมา ถือเป็นความรับผิดชอบของซูดาน เขาต้องแสดงท่าที”